TRABALHS E TRADICIONS

Lo trabalh d’aquel que partia.

Lhi abitants de L’Arma dins lhi sècles an fach diferentas activitats. Quarqu’un laissava lo paìs per far de trabalhs estagionals, sovent a servici. A L’Albarèt se defond lo trabalh di cibriers. A L’Arma aquel de lhi anchoiers caracteriza, coma dins autras comunas de la valada, l’economia del pòst. Las fremas anavon sovent a servici en la plana o a culhir l’espig e a trabalhar en Provença. Decò las mainaas trabalhavon,

en afit per l’estagion ai marguiers.

Lo trabalh d’aquel que restava.

Lhi abitants de L’Arma fasion e vendion tèlas de charbo, cuhlion e vendion erbas oficinalas, fasion lo bòsc e la vinha. Aqueli que restavon fasion la campanha e enlevavon bestias per donar da minjar a la familha. La tèrra era trabalhaa a terrassas, lhi “bars”, e venion plantats uèrge, seèl, formentin. A l’adrech venia coltivaa la vinha; un document del 1160 parla jà de la producion de vin. Dins lo sècle passat a L’Arma lhi avia sieis òstes.

L’anchoier.
Aqueste era lo nom de l’òme que vendia las anchoas, trabalh tipic de la Val Maira e sustot des ruaas a la drecha del Maira: dal valon de Mosquieres a Palhieres, Lòtol, L’Arma e Celas. Lo trabalh era estagional, començava a setembre e finia quora s’arpilhavon lhi trabalhs de la campanha. Lo peis arribava da la Sicilia, mas decò da Maròc, Algeria, Espanha e Portugal, al pòrt de Genova ente se refornion lhi anchoiers. Après la seconda guèrra mondiala dins lhi grands merchats pareisson lhi grossistas e naisson de monopòlis, tuchi gestits da familhas originarias de l’auta Val Maira.

Lo cibrier.
Aqueste era lo nom d’aqueli que fasion botalas, tinas, tòrchs. Coma per l’anchoier, lo trabalh era estagional; quarqu’un trabalhava en paìs fasent decò pichòts botals, segelins, burroiras da vendre lo luns al merchat de Draonier. Autres partion a octobre vers la plana, las Langas, lo Monferrat e la Liguria per ofrir lor òbra dins lhi vilatges; en lo 1935 a L’Albarèt lhi avia encara dotze cibriers.

Lhi trabalhs d’encuèi.
Encuèi L’Arma a una popolacion pichòta, e granda part di residents trabalha fòra. Totun l’agricoltura e lo torisme son actius sustot a L’Albarèt, en ruaa Palent, ente la solèta familha residenta a començat la coltivacion de genepi e erbas oficinalas. Al Vilar se coltivon encara verduras, trifolas, ampolas e produchs biològics.

Gracias a l’ambient encontaminat lo torisme s’es ben arpilhat e son naissuts una locanda a Camolhieres, de refuges e lhi Bed&Breakfast al Beal e al Palent.